Αρχιεπισκοπή: «Ανακαλούνται Μη Χριστιανικά Ονόματα»

Σε μια ανακοίνωση που προκάλεσε έντονη συζήτηση και ένα μείγμα απορίας και λεπτού χιούμορ, η Αρχιεπισκοπή Κύπρου γνωστοποίησε σήμερα πως προχωρά σε «ανάκληση» ονομάτων τα οποία δεν ευθυγραμμίζονται με την εκκλησιαστική παράδοση. Η ανακοίνωση συνοδεύτηκε από βαρύ ύφος και καθαρεύουσα διατύπωση, αφήνοντας ωστόσο διακριτά περιθώρια για ερμηνείες και –όπως παραδέχθηκαν αρκετοί πολίτες– για μερικά χαμόγελα.

Η επίσημη ανακοίνωση, δημοσιευμένη αυτούσια, έχει ως εξής:

«Ἡ Ἁγιωτάτη Ἀρχιεπισκοπή Κύπρου γνωστοποιεῖ εἰς τοὺς πιστούς ὅτι, ἐξ ἀφορμῆς τῆς ἀνεξελέγκτου διαδόσεως ὀνομάτων μη χριστιανικῶν καί ἀσχέτων πρὸς τὴν Ἁγίαν ἡμῶν Παράδοσιν, προβαίνει εἰς τήν ἀνάκλησιν καί ἀποθάρρυνσιν τῆς χρήσεως τούτων ἐν τοῖς ἱεροῖς Μυστηρίοις. Παρατηροῦνται ἔτι καί φαινόμενα καθ’ ἅπερ γονεῖς δίδουσιν ἐν τῇ Βαπτίσει ὀνόματα ἐκ τοῦ Ἀγιολογίου, ἐν τῇ καθημερινῇ δέ προσφωνήσει ἀντικαθιστῶσιν αὐτὰ διά ἑτέρων κοσμικῶν ἢ ἀκατανοήτων ὀνομασιῶν· ὅπερ λίαν ἀνεπίτρεπτον λογίζεται καί δημιουργεῖ σύγχυσιν πνευματικὴν καί πρακτικήν. Ἡ Ἐκκλησία προτρέπει τοὺς γονεῖς ὅπως ἐπιλέγωσιν ὀνόματα ἐκ τοῦ Ἀγιολογίου, ἵνα μή ἐπέρχηται ἀταξία κατά τήν τέλεσιν τῆς Ἁγίας Βαπτίσεως. Ἡ παροῦσα ἀπόφασις εἶναι συμβουλευτικοῦ χαρακτῆρος καί σκοπεῖ εἰς τήν διαφύλαξιν τῆς ἱερᾶς παραδόσεως τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κύπρου.»

Η προσθήκη περί γονιών που δίνουν χριστιανικό όνομα στο μυστήριο αλλά αργότερα αποκαλούν το παιδί «με άλλο, εντελώς άσχετο», προκάλεσε ποικίλες αντιδράσεις. Πολλοί αναγνώρισαν ότι πράγματι συναντάται συχνά: ο Αλέξανδρος που στην ταυτότητα είναι Αλέξανδρος αλλά στο σπίτι λέγεται Λεξ, η Ευαγγελία που φωνάζεται Αντζελίνα, ή το πρόσφατο παράδειγμα Ελπιδοφόρος που οι γονείς επέμεναν να προσφωνούν Έλπι-Ντόρ.

Στα παραδείγματα που σχολιάστηκαν ιδιαίτερα, περιλαμβάνονται και τα ολοένα συχνότερα ελληνικά «συνδυαστικά» ονόματα, όπως Μαριαλένα, Γερασιμούλα-Έλενα, Αναστασορραφαέλα και το πολυσυζητημένο Κωνσταμαρία, το οποίο ιερέας σε κοινότητα της Λάρνακας παραδέχτηκε πως «το ανάγνωσα τρεις φορές για να το πάρω με τη μία».

Κάτοικος της πρωτεύουσας σχολίασε: «Καλά κάνουν που το υπενθυμίζουν. Έχουμε ξεφύγει λίγο. Σε λίγο θα βγάζουμε τα παιδιά σε δόσεις, μισό όνομα από τον νονό και μισό από τη νονά». Άλλη μητέρα αντέδρασε πιο πρακτικά: «Εντάξει, να το πω Ελένη στη βάφτιση, αλλά άμα μου αρέσει το Ελενάιζα; Να μην το φωνάζω;».

Παρά την ένταση, η Αρχιεπισκοπή επισημαίνει πως δεν επιβάλλονται κυρώσεις, ωστόσο «η συμβουλή παραμένει δεσμευτικώς σοβαρά φερομένη». Το ζήτημα φαίνεται πως άνοιξε έναν νέο κύκλο συζήτησης για την παράδοση, τη γλώσσα και –με έναν τρόπο– την ίδια την ταυτότητα.