Βλαδιμηρος Βουρβαχιδης
Αίσθηση προκάλεσε στους πολιτικούς και διπλωματικούς κύκλους της Κύπρου η πληροφορία ότι ο Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, απέστειλε συγχαρητήριο μήνυμα στον Ευθύμιο Δίπλαρο, με αφορμή τις δημόσιες τοποθετήσεις του Κύπριου πολιτικού για τον λεγόμενο «ζωγράφο» που μονοπώλησε την επικαιρότητα τις τελευταίες ημέρες.
Σύμφωνα με καλά ενημερωμένες πηγές, το μήνυμα έφτασε μέσω διπλωματικών καναλιών και ήταν γραμμένο σε ιδιαίτερα θερμό ύφος. Ο Χαμενεΐ φέρεται να συνεχάρη τον κ. Δίπλαρο για το «θάρρος, τη σαφήνεια και την ιδεολογική συνέπεια» που επέδειξε, σχολιάζοντας το έργο και τη δράση του καλλιτέχνη που προκάλεσε αντιδράσεις στην κυπριακή κοινωνία με τις πρόσφατες δημιουργίες του.
Η υπόθεση του «ζωγράφου» δίχασε κοινό και πολιτικούς, με έντονες συζητήσεις γύρω από τα όρια της τέχνης, της πρόκλησης και της προσβολής. Ο Ευθύμιος Δίπλαρος δεν δίστασε να εκφράσει δημόσια την άποψή του, χρησιμοποιώντας σκληρή γλώσσα και θέτοντας ξεκάθαρα το ζήτημα της ευθύνης της τέχνης απέναντι στις κοινωνικές αξίες. Οι δηλώσεις του έγιναν viral, αναπαράχθηκαν εκτενώς στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και σχολιάστηκαν όσο λίγες.
Σε αυτό το πλαίσιο, το συγχαρητήριο μήνυμα του Χαμενεΐ ήρθε να δώσει μια απρόσμενη διεθνή διάσταση στο θέμα. Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά, ο Ιρανός ηγέτης εξήρε τη «σταθερή στάση απέναντι σε φαινόμενα πολιτιστικής παρακμής» και τόνισε ότι «οι κοινωνίες χρειάζονται ηγέτες που δεν φοβούνται να πουν τα αυτονόητα, ακόμη κι αν αυτά ενοχλούν».
Η είδηση προκάλεσε ποικίλες αντιδράσεις στην Κύπρο. Κάποιοι μίλησαν για «διπλωματικό τρολάρισμα», άλλοι για «παρεξήγηση πολιτισμών», ενώ δεν έλειψαν και εκείνοι που είδαν στο γεγονός μια ακόμη απόδειξη ότι οι δηλώσεις πολιτικών μπορούν να ταξιδέψουν πολύ πιο μακριά απ’ όσο υπολογίζουν. Στα κοινωνικά δίκτυα, το όνομα του Ευθύμιου Δίπλαρου βρέθηκε δίπλα σε αυτό του Χαμενεΐ, με σχόλια που κυμαίνονταν από ειρωνικά μέχρι απολαυστικά καυστικά.
Ο ίδιος ο κ. Δίπλαρος, σύμφωνα με συνεργάτες του, αντιμετώπισε την εξέλιξη με ψυχραιμία, δηλώνοντας ότι «οι απόψεις μου εκφράζουν την κυπριακή κοινωνία και όχι διεθνείς στρατηγικές». Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι δεν είχε καμία προηγούμενη επαφή ή γνώση για το μήνυμα, προσθέτοντας πως «η τέχνη πρέπει να ενώνει και όχι να προκαλεί για να προκαλεί».
Όπως και να έχει, το επεισόδιο αυτό δείχνει πως μια τοπική πολιτιστική αντιπαράθεση μπορεί να πάρει απρόβλεπτες διαστάσεις και να μετατραπεί σε διεθνές σουρεαλιστικό στιγμιότυπο, επιβεβαιώνοντας ότι στην εποχή της υπερπληροφόρησης τίποτα δεν μένει πραγματικά τοπικό.
Πιο κάτω αυτούσια η επιστολή:
جناب آقای دیپلاروس،
با سلام و احترام،
مایلم مراتب قدردانی و تبریک صمیمانه خود را به‌سبب مواضع صریح و شجاعانه شما در قبال آنچه این روزها با عنوان «هنر» و به‌طور خاص پیرامون فعالیت‌های آن نقاش مورد بحث در جامعه شما مطرح شده است، ابراز دارم. سخنان شما نشان‌دهنده پایبندی به ارزش‌های فرهنگی، اخلاقی و مسئولیت اجتماعی است؛ ارزش‌هایی که در هر جامعه‌ای، مستقل از جغرافیا، شایسته پاسداری‌اند.
هنر، زمانی که از معنا، احترام و مسئولیت تهی شود، می‌تواند به ابزاری برای تفرقه و تخریب بدل گردد. تأکید شما بر مرز میان آزادی بیان و بی‌حرمتی، نشانه درک عمیق از نقش رهبران اجتماعی در هدایت افکار عمومی است. چنین رویکردی، نه مخالفت با خلاقیت، بلکه دفاع از کرامت انسانی و هویت فرهنگی است.
برای شما در ادامه مسیر سیاسی و اجتماعی‌تان آرزوی توفیق دارم و امیدوارم صدای عقلانیت و تعادل همواره در فضای عمومی پررنگ‌تر شود.
با آرزوی موفقیت
علی خامنه‌ای
